Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Η χρησιμότητα των Η/Υ στα παιδιά που αντιμετωπίζουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.

Υπολογιστές και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες

Στις μέρες μας, σύμφωνα με την άποψη που κυριαρχεί η εκπαίδευση πρέπει να πραγματοποιείται με βάση τις ανάγκες του μαθητή. Αντί δηλαδή το παιδί να προσαρμόζεται σε ένα πρόγραμμα σπουδών, θα πρέπει το πρόγραμμα αυτό να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του παιδιού. Με άλλα λόγια, πρέπει να οι παιδαγωγοί να βρίσκουν διαφορετικούς τρόπους εκπαίδευσης για να βοηθήσουν στην εκπαίδευση ατόμων με δυσκολίες ή ιδιαιτερότητες. Οι υπολογιστές μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμο εργαλείο σε αυτή την προσπάθεια ένταξης μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες στη μαθησιακή διαδικασία.

Υπολογιστές και δυσλεξία

Τα οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα που προσφέρει ο υπολογιστής, η καθαρή και τακτική εμφάνιση του κειμένου, τα διάφορα είδη λογισμικού για τη διόρθωση των λαθών και την παραπομπή σε γραμματικούς κανόνες, οι γραμματικές ασκήσεις και οι επεξεργασίες κειμένου βοηθούν πολύ τα παιδιά αυτά. Οι επεξεργαστές κειμένου απαλλάσσουν το δυσλεκτικό παιδί από το άγχος του γραψίματος με το χέρι και του δίνουν τη δυνατότητα να νιώσει υπερήφανο για τη σωστή και καλογραμμένη εμφάνιση της εργασίας του. Επίσης, ο κειμενογράφος μπορεί να βοηθήσει πολύ για τη μάθηση ορθογραφίας, καθώς διαθέτει μηχανισμό που βοηθά το μαθητή να επισημάνει τα λάθη του και να τα διορθώσει μόνος του.

Υπολογιστές και μαθηματικά

Για την ανάπτυξη της μαθηματικής σκέψης μπορούν να χρησιμοποιηθούν παιχνίδια προσομοίωσης που εμπλέκουν τους μαθητές σε δραματοποιημένες καταστάσεις καθημερινής συναλλαγής με χρήματα (π.χ. παίζοντας σε ένα μαγαζί με τα ψώνια). Με την πραγματοποίηση αγορών και άλλων καθημερινών χρηματικών συναλλαγών στο εικονικό περιβάλλον του υπολογιστή, τα παιδιά αλλά και οι ενήλικες που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες μαθαίνουν να επιλύουν τις τρεις βασικές αριθμητικές πράξεις καθώς επίσης να λύνουν στοιχειώδη προβλήματα αριθμητικής ώστε να τους βοηθήσουν να αντεπεξέρχονται σε καθημερινές ανάγκες. Δυστυχώς, πολλά από τα άτομα με αυτού του είδους τις δυσκολίες αναγκάζονται να μένουν εγκλωβισμένοι στο σπίτι τους ή δέχονται μια ιδιαίτερη υπερπροστατευτική φροντίδα ώστε να μην καταφέρνουν να αναπτύξουν δεξιότητες διαχείρισης του χρήματος ή οργάνωσης του χρόνου τους. Έτσι παιδαγωγικά παιχνίδια, όπως το "μαγαζί" όπου καλούνται να υπολογίσουν τα ρέστα ή να εντοπίσουν μια ενδεχόμενη ανέντιμη δοσοληψία ή λάθος, παιχνίδια όπως το "ταξίδι με το αυτοκίνητο" όπου εκεί γίνεται ο υπολογισμός των καυσίμων σε σχέση με τα χιλιόμετρα, την ταχύτητα και το χρόνο, είναι μερικά παραδείγματα που μπορούν να σχεδιαστούν με τέτοιο τρόπο ώστε να παρουσιάζουν μια κλιμακούμενη δυσκολία για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες.

Υπολογιστές και υπερκινητικότητα

Σημαντική είναι και η βοήθεια των υπολογιστών για να αντιμετωπίσουμε παιδιά που εκδηλώνουν "προβληματική συμπεριφορά" ή χαρακτηρίζονται ως υπερκινητικά. Οι υπολογιστές μπορούν να ανοίξουν διόδους έκφρασης, συνεργασίας και επικοινωνίας με τους συμμαθητές αυτών των παιδιών. Τα παιδιά αυτά μπορούν να μάθουν να κάθονται όλοι μαζί και να συνεργάζονται με υπευθυνότητα και σοβαρότητα, να συζητούν και να δημιουργούν μαζί με άλλους, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει στο παρελθόν με τον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας. Και μπορεί να μην φτάσουν στο επίπεδο των γνώσεων των άλλων παιδιών της ηλικίας τους, αλλά μπορεί να κρατηθούν μακριά από τους δρόμους, τα επικίνδυνα στέκια και την παραβατική συμπεριφορά.

Θετική προσφορά των υπολογιστών

Τα πλεονεκτήματα του υπολογιστή μπορούν να συνοψιστούν στα παρακάτω:

• Οι υπολογιστές είναι σταθεροί στη συμπεριφορά τους. Ένα παιδί νιώθει να απειλείται λιγότερο, όταν διορθώνεται από τον υπολογιστή, παρά από το δάσκαλο ή το γονέα.
• Τα προγράμματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν πολλές φορές. Μπορεί να επιτευχθεί επανάληψη της μάθησης και ενδυνάμωση της προηγούμενης μάθησης.
• Τα περισσότερα παιδιά βρίσκουν ότι είναι σχετικά εύκολο να χειριστεί κανείς τους υπολογιστές, μόλις του δοθεί η βασική βοήθεια. Φαίνεται να έχουν την "έβδομη αίσθηση" την οποία δεν κατέχουν οι προηγούμενες γενιές.
• Πολλά προγράμματα είναι πολυαισθητηριακά, δηλαδή συμπεριλαμβάνουν το οπτικό, ακουστικό και κιναισθητικό στοιχείο, απαραίτητα για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στον γλωσσικό και μαθηματικό αλφαβητισμό.
• Πολλά παιδιά ανακαλύπτουν ένα νέο κίνητρο μάθησης, όταν απογοητεύονται ή αισθάνονται ότι απειλούνται από την άμεση διδασκαλία.
• Οι απαντήσεις δίνονται άμεσα. Αυτό μπορεί να μειώσει το ποσοστό λαθών.
• Η εκμάθηση του χειρισμού του υπολογιστή ή το "φόρτωμα" προγραμμάτων μπορεί να βοηθήσει στην κατάκτηση επάλληλης σκέψης (sequential thinking).
• Πολλά παιδιά θεωρούν ευκολότερο να διαβάσουν ένα κείμενο στην οθόνη του υπολογιστή απ΄ ότι ένα δικό τους γραπτό κείμενο.
• Οι πληροφορίες μπορούν να τυπωθούν και να σωθούν. Τα παιδιά αισθάνονται περήφανα με την παρουσίαση των εργασιών τους.
• Οι υπολογιστές και τα προγράμματα μπορούν να προσαρμοστούν στις ατομικές ανάγκες και δυσκολίες του κάθε παιδιού. Π.χ. κατάλληλα τροποποιημένα πληκτρολόγια, ειδικοί ποντίκια, προγράμματα προσαρμοσμένα στις ατομικές ανάγκες.
• Τα διδακτικά προγράμματα προσφέρουν άμεση πληροφόρηση στο μαθητή για το αποτέλεσμα της κάθε δράσης του και θετική ενίσχυση σε κάθε σωστή απάντηση.
• Ο υπολογιστής είναι ακούραστος. Δεν αντιδρά αρνητικά όταν του ζητηθεί να επαναλάβει πληροφορίες ή δραστηριότητες.
• Ο υπολογιστής έχει τη δυνατότητα να προάγει την κοινωνική αποδοχή στα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, καθώς τους δίνει τη δυνατότητα να παράγουν έργο χωρίς το στίγμα της υποχώρησης και χωρίς να υπάρχει επιπρόσθετη στήριξη από το δάσκαλο στην τάξη.
• Η ιδιωτική φύση της διάδρασης ανάμεσα στον υπολογιστή και το παιδί υποβοηθάει στη δημιουργία ενός φιλικού περιβάλλοντος, στο οποίο το παιδί μπορεί να εκφραστεί αυθόρμητα, να ρισκάρει χωρίς το φόβο της γελοιοποίησης και του λάθους.